Kredi Notu Neden Düşer?

Kredi notu genellikle tek bir hatadan değil, davranışların birikimli etkisinden düşer. Bankalar; ödeme düzenini, borç kullanım şeklini ve başvuru alışkanlıklarını birlikte değerlendirir.

1) Gecikmeli ödeme (en güçlü olumsuz sinyal)

Ödemelerin gecikmesi kredi notunu en hızlı düşüren faktördür. Özellikle 30 gün ve üzeri gecikmeler bankalar için ciddi risk göstergesidir.

Kredi veya kart borcunun son ödeme tarihinden sonra ödenmesi
Asgari ödemenin dahi geciktirilmesi
Gecikmenin birden fazla ay tekrar etmesi

Kritik bilgi

Gecikme kısa sürse bile sistemde iz bırakır; düzenli davranışla zamanla etkisi azalır.

2) Kredi kartı limitlerinin yüksek kullanımı

Kart limitlerinin büyük bölümünü sürekli kullanmak, bankalar tarafından ‘nakit sıkışıklığı’ sinyali olarak algılanabilir. Bu durum kredi notunu aşağı çekebilir.

Toplam limitin %70–80’inin sürekli dolu olması
Bir kartı tavana dayayıp diğerlerini boş bırakmak
Ay içinde sık sık nakit avans kullanmak

3) Sık ve plansız kredi başvuruları

Kısa süre içinde yapılan çok sayıda kredi veya kart başvurusu, bankaların risk algısını artırır. Her başvuru, dosyada ‘acil nakit ihtiyacı’ izlenimi oluşturabilir.

Aynı ay içinde birden fazla bankaya başvurmak
Red aldıktan hemen sonra başka bankaya geçmek
Profil ile uyumsuz ürünlere başvurmak

Yaygın hata

‘Biri olmazsa diğeri olur’ düşüncesi, kredi notunu daha da düşürebilir.

4) Borç/gelir dengesinin bozulması

Aylık taksitlerin gelire göre yüksek görünmesi, kredi notu üzerinde baskı oluşturur. Bankalar, borcun sürdürülebilir olup olmadığına bakar.

Gelire kıyasla yüksek taksit yükü
Gelir bilgisinin bankalarda güncel olmaması
Yeni borç eklenmesine rağmen gelirin sabit kalması

Kredi notu düştüğünde yapılan yanlış hamleler

Panikle çok sayıda bankaya başvurmak
Limitleri daha fazla zorlamak
Gecikme varken yeni kredi denemek
Gelir güncellemesi yapmadan çözüm beklemek

Kredi notu düştüyse toparlama sırası ne olmalı?

1) Gecikme varsa önce tamamen bitir
2) Kart kullanım oranlarını düşür
3) Başvuruları durdur ve sistemi sakinleştir
4) Gelir bilgisini bankalarda güncelle
5) Bir süre düzenli ve istikrarlı davranışı koru

Hızlı öneri

Önce gecikmeyi sıfırla → sonra kullanım oranını düşür → en son planlı başvuru yap.

Kendin hızlı kontrol et

Son 30–60 günde gecikmem oldu mu?
Kartlarım sürekli yüksek kullanımda mı?
Aynı ay içinde birden fazla başvuru yaptım mı?
Aylık taksitlerim gelire göre ağır mı?

Özet

Kredi notu genellikle tek bir sebepten değil; gecikme, kullanım oranı ve başvuru davranışlarının birleşiminden düşer. Doğru sırayla ilerlemek, toparlanmayı hızlandırır.